Şunun için etiket arşivi: filozof

Da Vinci’nin hayattaki akrabaları bulundu

Rönesans döneminde yaşayan İtalyan filozof, astronom, mimar, matematikçi, müzisyen, heykeltıraş, yazar ve ressam Leonardo da Vinci’nin hayatta olan akrabaları bulundu.da-vincinin-hayattaki-akrabalari-bulundu,EZyLaelwY0Cow6D4IKinnQ

BBC’nin haberine göre, ünlü ressam Leonardo da Vinci’nin soyundan gelen kişilerin kimliğini araştıran İtalyan tarihçiler, ünlü sanatçı ve bilginin 35 yaşayan akrabasının kimliğini tespit etti.

Tarihçiler, hiç evlenmediği ve çocuğu olmadığından Da Vinci’nin akrabalarını bulabilmek için kardeşlerinin soyundan gelenleri araştırdı.

Leonardo da Vinci’nin hayattaki akrabaları arasında ünlü yönetmen Franco Zeffirelli’nin de bulunduğu, akrabalarının büyük bölümünün, Toskana’da yaşadığı kaydedildi.

Rönesans sanatını doruğa ulaştıran, çeşitli alanlardaki araştırmaları ve buluşlarıyla tanınan, dünyanın gelmiş geçmiş en büyük sanatçılarından ve dehalarından biri kabul eden Leonardo da Vinci, 1452 yılında İtalya’nın Anchiano kabasında dünyaya geldi.

O dönemde genç bir hukukçu olan Piero da Vinci’nin bir çiftçi kızı olan Caterina ile evlilik dışı ilişkisinden dünyaya gelen Leonardo da Vinci’nin en en tanınmış yapıtları arasında Mona Lisa ve Son Akşam Yemeği bulunuyor.

/tarafından

Tarihte Bugün Ne Oldu 20 Temmuz

20 Temmuz, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 201. (artık yıllarda 202.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 164 gün vardır.

tarihte-bugun-ne-oldu4

Olaylar

  • 1402 – Ankara Savaşı: Osmanlı İmparatorluğu sultanı Yıldırım Bayezid ile Büyük Timur İmparatorluğu sultanı Timur arasında, Ankara’nın Çubuk Ovası’nda yapılan savaş.
  • 1871 – Britanya kolombiyası, Kanada federasyonuna katıldı.
  • 1881 – Amerika Birleşik Devletleri ordularına karşı savaşan son Yerli kabile şefi olan Sioux kabilesi lideri Oturan Boğa teslim oldu.
  • 1903 – Ford ilk arabasını üretti.
  • 1916 – I. Dünya Savaşı: Rus askerleri Ermenistan’ın Gumiskhanek kentini ele geçirdi.
  • 1921 – New York ile San Francisco arasında hava yolu ile posta servisi başladı.
  • 1936 – Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalandı.
  • 1940 – Danimarka, Birleşmiş Milletler’den ayrıldı.
  • 1944 – II. Dünya Savaşı: Adolf Hitler’e, Alman ordusundan bir albayın (Claus von Stauffenberg) önderliğinde, başarısız olarak sona eren 20 Temmuz suikasti gerçekleştirildi.
  • 1949 – İsrail ve Suriye, 19 ay süren savaşın ardından barış antlaşması imzaladı.
  • 1951 – Ürdün Kralı I. Abdullah, Cuma namazı sırasında bir Filistinli tarafından öldürüldü.
  • 1960 – Seylan’da (şimdiki Sri Lanka), Sirimavo Bandaranaike, dünyanın seçimle iş başına gelen ilk kadın başbakanı oldu.
  • 1964 – Vietnam Savaşı: Vietkong askeri birlikleri Cai Be’ye saldırdı: 11 Güney Vietnam’lı askeri personel ile 30’u çocuk 40 sivili öldürdü.
  • 1965 – Moskova’ya yaptığı ziyaretten dönen Başbakan Suat Hayri Ürgüplü, Sovyetler Birliği’nin Türkiye’ye ekonomik yardımda bulunacağını açıkladı.
  • 1969 – Tarihte ilk kez insanlı bir uzay aracı Ay’a ulaştı. Apollo 11 Ay yüzeyine indi. Astronot Neil Armstrong Ay’a ilk ayak basan insan oldu.
  • 1973 – Filistinli militanlar, Amsterdam’dan Japonya’ya giden Japon havayollarına ait bir yolcu uçağını kaçırarak Dubai’ye indirdiler.
  • 1974 – Kıbrıs Harekâtı: Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Garanti Anlaşması’nın III. maddesine istinaden gerçekleştirdiği askerî harekâtın başlangıcı.
  • 1976 – Viking-1, 11 ay süren yolculuktan sonra Mars’a kondu ve Dünya’ya fotoğraflar aktarmaya başladı.
  • 1980 – Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, üye ülkelerin Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanımamaları gerektiğine 14-0 oyla karar verdi.
  • 1984 – Penthouse dergisi çıplak fotoğraflarını yayımlayınca, Miss America yarışması yetkilileri, Vanessa Lynn Williams’tan tacını iade etmesini istedi.
  • 1994 – Kuyruklu yıldız Shoemaker Levy 9’un parçaları Jüpiter’e çarptı.
  • 1996 – İspanya: ETA bir havaalanına bomba attı; 35 kişi öldü.
  • 2001 – Londra Borsası halka açıldı.
  • 2002 – Lima’daki (Peru) bir diskotekte çıkan yangında 25 kişi öldü.
  • 2005 – Kanada, aynı cinsler arasında evliliğe izin veren dördüncü ülke oldu.
  • 2007- İsrail, Gazze Şeridi’nin Hamas’ın eline geçmesinin ardından Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas’ı desteklemek amacıyla cezaevindeki FHKC liderlerinden Abdülrahim Malluh’un da yer aldığı 255 El Fetih yanlısı tutukluyu serbest bıraktı.
  • 2009 – 2. Ergenekon davasında emekli orgeneraller Şener Eruygur ve Hurşit Tolon’un da aralarında bulunduğu 56 sanığın yargılanmasına başlandı. Kayıp yakınları ve İHD üyeleri sanıkların kayıplar ve faili meçhul cinayetlerle ilgili de yargılanmasını istedi.
  • 2010- DİSK Kurucu Genel Başkanı Kemal Türkler’in öldürülmesine ilişkin dava yeniden başladı. Yargıtay’ın sanık Ünal Osmanağaoğlu hakkındaki beraat kararını bozmasının ardından başlayan dava 1 Aralık 2010’da zaman aşımı gerekçesiyle düşürüldü.

Doğumlar

  • 1754 – Destutt de Tracy, ideoloji fikrinin öncü ismi, filozof (ö. 1836)
  • 1785 – II. Mahmut, 30. Osmanlı padişahı (ö. 1839)
  • 1822 – Gregor Mendel, Avusturyalı bilim adamı ve rahip (ö. 1884)
  • 1847 – Max Liebermann, Alman ressam ve grafik sanatçısı (ö. 1935)
  • 1864 – Erik Axel Karlfeldt, İsveçli şair (ö. 1931)
  • 1873 – Alberto Santos-Dumont, Brezilyalı havacı (ö. 1932)
  • 1901 – Vehbi Koç, Türk sanayici ve iş adamı. (ö. 1996)
  • 1919 – Edmund Hillary, Yeni Zelandalı dağcı ve kâşif (ö. 2008)
  • 1925 – Frantz Fanon, Fransız düşünür (ö. 1961)
  • 1933 – Cormac McCarthy, ABD’li yazar
  • 1938 – Deniz Baykal, Türk avukat ve siyasetçi ve CHP eski genel başkanı
  • 1938 – Natalie Wood, ABD’li sinema oyuncusu (ö. 1981)
  • 1942 – Aysan Sümercan, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
  • 1946 – Randal Kleiser, Amerikan film yapımcısı ve yönetmeni
  • 1948 – Carlos Santana, Meksikalı müzisyen
  • 1954 – Keith Scott, Kanadalı müzisyen
  • 1957 – Donna Dixon, ABD’li oyuncu
  • 1964 – Chris Cornell, ABD’li müzisyen, vokalist
  • 1968 – Hami Mandıralı, Türk futbolcu
  • 1969 – Josh Holloway, ABD’li oyuncu
  • 1973 – Omar Epps, ABD’li aktör ve müzisyen
  • 1975 – Yusuf Şimşek, Türk Milli Futbolcu
  • 1975 – Ray Allen, ABD’li basketbolcu
  • 1977 – Kiki Musampa, Kongo asıllı Hollandalı futbolcu
  • 1978 – Willie Solomon, Amerikalı Basketbolcu
  • 1979 – Miklós Fehér, Macar futbolcu
  • 1980 – Gisele Bündchen, Brezilyalı model
  • 1988 – Zilan Odabaşı, Türk sinema oyuncusudur
  • 1993 – Atınç Nukan, Türk futbolcu
  • 1994 – Maia Shibutani, ABD’li buz patenci

Ölümler

  • 1757 – Johann Christoph Pepusch, Alman besteci (d. 1667)
  • 1816 – Gavrila Derjavin, Rus şair, devlet adamı (d. 1743)
  • 1866 – Bernhard Riemann, Alman matematikçi (d. 1826)
  • 1923 – Pancho Villa, Meksikalı devrimci, asi, general (d. 1878)
  • 1926 – Feliks Dzerjinski, SSCB’de Bolşevik önder (d. 1877)
  • 1927 – I. Ferdinand, Romanya kralı (d. 1865)
  • 1937 – Guglielmo Marconi, İtalyan kaşif, Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1874)
  • 1944 – Ludwig Beck, Nazi Almanyası döneminde asker (d. 1880)
  • 1945 – Paul Valéry, Fransız yazar, şair (d. 1871)
  • 1951 – I. Abdullah, Ürdün kralı (d. 1882)
  • 1955 – Kalust Sarkis Gülbenkyan, Ermeni asıllı Osmanlı Devleti vatandaşı işadamı (d. 1869)
  • 1959 – Musahipzade Celal, Türk oyun yazarı (d. 1868)
  • 1973 – Bruce Lee, Çin asıllı ABD’li aktör, dövüş sanatları eğitmeni (d. 1940)
  • 1973 – Robert Smithson, ABD’li sanatçı (d. 1938)
  • 1982 – Okot p’Bitek, Ugandalı şair, toplumbilimci (d. 1933)
  • 1992 – Mahmut Türkmenoğlu, Türk siyasetçi (d. 1933)
  • 1995 – Ernest Mandel, Belçikalı marksist teorisyen (d. 1923)
  • 2006 – Gérard Oury, Fransız film yönetmeni, senarist (d. 1919)
  • 2009 – Vedat Okyar, Türk eski futbolcu, spor yazarı, yorumcu (d. 1945)
/tarafından

Tarihte Bugün Ne Oldu 26 Mayıs

tarihte-bugun-ne-oldu426 Mayıs, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 146. (artık yıllarda 147.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 219 gün vardır.

Olaylar

  • 1538 – Jean Calvin ve yandaşları Cenevre’den sürgün edildi. Kalvenizm’in kurucusu Fransız din adamı 1541’de tekrar Cenevre’ye dödüğünde katı bir teokratik yönetim kurudu.18 Mayıs 1564’te Cenevre Diktatörü olarak öldü.
  • 1647 – Alse Young adındaki bir kadın Amerikan kolonilerinde cadılık suçlamasıyla idam edilen ilk şahıs olmuştur. Young Hartford, Connecticut’ta asılarak idam edilmişti.
  • 1832 – Quebec’te Asya kolerası salgını: yaklaşık 6000 kişi öldü.
  • 1889 – Eyfel Kulesi’nin ilk asansörü halka açıldı.
  • 1894 – Rusya’nın son çarı II. Nikola taç giydi.
  • 1926 – Milli Mücadele’ye katılmayan memurların görevlerine son verilmesine ilişkin kanun kabul edildi.
  • 1938 – Atatürk, Ankara’dan son kez ayrıldı.
  • 1938 – Amerikan Karşıtı Faaliyetleri İzleme Komitesi (HUAC) ilk oturumunu yaptı.
  • 1946 – Belediye seçimleri olaylı geçti. Demokrat Parti, iktidarın seçimde yanlı davrandığı ve seçim güvenliği olmadığı gerekçesiyle seçimlere katılmadı.
  • 1957 – Abant’ta meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki depremde 52 kişi öldü.
  • 1963 – İskenderun Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
  • 1966 – Denizli’de gerçekleşen genel kurul toplantısında Çelik Yeşilspor Gençlik ve Pamukkale Gençlik kulüplerinin katılımlarıyla Denizlispor profesyonel futbol kulübü kuruldu.
  • 1968 – Başbakan Süleyman Demirel, “düzeni değiştirmek isteyenler meczuptur, anarşisttir” dedi.
  • 1970 – Sovyetler Birliği yapımı Tupolev Tu-144 süpersonik uçağı, Mach 2 hızını aşabilen ilk ticari hava taşıt aracı oldu.
  • 1972 – ABD ve SSCB arasında balistik füzelerin sınırlandırılması antlaşması imzalandı.
  • 1973 – Orhan Kemal Roman Ödülü’nü “Büyük Gözaltı” romanıyla Çetin Altan aldı.
  • 1982 – Yılmaz Güney’in senaryosunu yazdığı Şerif Gören’in yönettiği ‘Yol’ filmi Cannes Film Festivali’nde büyük ödülü Costa Gavras’ın ‘Kayıp’ filmiyle paylaştı.
  • 1983 – Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu; Genel Başkanlığa Erdal İnönü seçildi.
  • 1992 – Orhan Kemal Roman Ödülü’nü “Köylüler” romanıyla Talip Apaydın aldı.
  • 1993 – Salman Rüşdi’nin ‘Şeytan Ayetleri’ kitabını yayımlamaya başlayan Aydınlık gazetesi toplatıldı.
  • 1997 – Susurluk’taki kazanın duruşmasında, kamyon şoförü Hasan Gökçe, 6 milyon 420 bin lira para cezası ile DYP Şanlıurfa Milletvekili Sedat Edip Bucak’ın ailesine 100 milyon lira manevi tazminat ödemeye mahkûm edildi.
  • 1999 – Danıştay Sekizinci Dairesi, başı açık görev yapmayı kabul etmeyen baş örtülü memurların, uyarı cezası verilmeden işten çıkarılmasına karar verdi.
  • 2003 – Ukrayna Havayolları’na ait uçak, Trabzon’un Maçka ilçesi yakınlarında düştü. İspanyol Barış Gücü askerlerini taşıyan uçakta 62 asker ile 13 kişilik mürettebat öldü.
  • 2006 – 6.3 büyüklüğündeki Mayıs 2006 Cava Depremi meydana geldi. Depremde en az 5749 kişi öldü, 38,568 kişi yaralandı ve 600,000 kişi evsiz kaldı.[1]

Doğumlar

  • 1566 – III. Mehmet, Osmanlı Sultanı (ö. 1603)
  • 1650 – John Churchill, İngiliz general[2] (ö. 1722)
  • 1689 – Lady Mary Wortley Montagu, İngiliz yazar (Osmanlı toplumu üzerine ayrıntılı gözlemleriyle de bilinir.) (ö. 1762)
  • 1904 – Necip Fazıl Kısakürek, Türk edebiyatçısı (ö. 1983)
  • 1907 – John Wayne, ABD’li aktör (ö. 1979)
  • 1926 – Miles Davis, ABD’li caz trompetçisi ve bestecisi (ö. 1991)
  • 1954 – Alan Hollinghurst, İngiliz yazar
  • 1964 – İlkay Akkaya, müzisyen
  • 1971 – Matt Stone, Yahudi kökenli, ABD’li aktör
  • 1975 – Suat Suna, Türk şarkıcı
  • 1977 – Luca Toni, İtalyan futbolcu
  • 1979 – Mehmet Okur, Türk basketbolcu
  • 1982 – Hasan Kabze, Türk futbolcu[3]
  • 1992 – Jenni Vähämaa, Fin buz patenci

Ölümler

  • 1421 – Çelebi Mehmet, 5. Osmanlı sultanı (d. 1389)
  • 1512 – II. Bayezid, 8. Osmanlı padişahı (d. 1447)
  • 1703 – Samuel Pepys, İngiliz yazar (d. 1633)
  • 1883 – Abdülkadir Cezayiri, Cezayirli halk önderi, din adamı, asker (d. 1808)
  • 1976 – Martin Heidegger, Alman varoluşçu filozof (d. 1889)
  • 1978 – Orhan Peker, Türk ressam (d. 1927)
  • 1991 – İzzettin Ökte, Türk besteci, tanbur sanatçısı (d. 1910)
  • 1995 – Doğan Kasaroğlu, eski TRT Genel Müdürlerinden (d. 1933)
  • 2005 – Eddie Albert, ABD’li aktör (d. 1906)
  • 2008 – Sydney Pollack, Akademi Ödülü sahibi ABD’li yönetmen, yapımcı ve oyuncu (d. 1934)

Tatiller ve Özel Günler

  • Anneler Günü (Polonya)
/tarafından

Tarihte Bugün Ne Oldu 19 Mayıs

tarihte-bugun-ne-oldu419 Mayıs, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 139. (artık yıllarda 140.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 226 gün vardır.

Olaylar

  • 639 – Chieh-she-shuai ve yandaşları Tang imparatoru Tai Tsung’un yaz sarayı Chiucheng Sarayını bastılar.
  • 1881 – Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, bugün doğdu.
  • 1884 – Ringling Kardeşler ABD Baraboo’da ilk sirklerini açtılar. 1919’da Barnum şirketiyle birleştiler.
  • 1897 – Oscar Wilde, 1895’ten beri “ahlak dışı yaşam” suçlamasıyla kürek cezası çekmekte olduğu Reading Zindanı’ndan çıktı.
  • 1910 – Halley kuyruklu yıldızı Dünya’ya yaklaştı.
  • 1919 – Mustafa Kemal Paşa’nın 9. Ordu müfettişi olarak Anadolu’ya Samsun’dan ayak basması ve Milli Mücadele’yi başlatması.
  • 1924 – Musul sorunuyla ilgili Türk-İngiliz heyetleri arasında, Haliç Konferansı diye adlandırılan görüşmeler başladı. 9 Haziran’a kadar sürecek görüşmelerden sonuç alınamayınca, konu Milletler Cemiyetinegötürüldü.
  • 1934 – Bulgaristan’da faşistler darbeyle iktidarı ele geçirdi.
  • 1935 – Frankfurt am Main – Darmstadt arasında ilk Autobahn açıldı.
  • 1938 – Atatürk, son defa Gençlik ve Spor Bayramı gösterilerini izledi ve Hatay sorunu ile ilgili olarak -rahatsızlığına rağmen- Güney gezisine çıktı.
  • 1940 – İstanbul’da Dolmabahçe Stadı’nın temeli atıldı.
  • 1943 – Ankara’da Gençlik Parkı törenle açıldı.
  • 1968 – Türkiye İşçi Partisi’nin Kayseri’deki toplantısına saldırıldı; konuşmacılar yaralandı, bayrak ve flamalar yırtıldı.
  • 1975 – ABD Senatosu, Türkiye’ye silah ambargosunun kaldırılmasını kararlaştırdı.
  • 1979 – 1 Mayıs günü sokağa çıktıkları için tutuklanan Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Behice Boran ve 330 partili serbest bırakıldı.
  • 1981 – Atatürk’ün Selanik’te doğduğu ev yeniden düzenlenerek Devlet Bakanı İlhan Öztrak tarafından hizmete açıldı. Atatürk’ün AOÇ’deki evinin benzerinin temeli, Başbakan Bülend Ulusu tarafından atıldı.
  • 1982 – Türkiye, Fransa’dan Yılmaz Güney’in iadesini istedi.
  • 1989 – Kadın Kurultayı toplandı. İlk kez kapalı bir salonda yapılan kadın toplantısına yaklaşık 2 bin 500 kadın katıldı.
  • 1990 – Polis Kadıköy’de bir eve baskın düzenledi. Çıkan çatışmada Hatice Dilek Aslan ve İsmail Oral öldü.
  • 1991 – Hırvatistan’da referandum yapıldı. Halkın % 94’ü bağımsızlık için oy kullandı. Referanduma katılım oranı % 86 oldu.
  • 1993 – Atatürkçü Düşünce Derneği resmen kuruldu.
  • 2000 – Fiji’de, silahlı bir grup parlamento binasını basıp Başbakan Mahendra Chaudry ile 7 bakanı rehin alarak darbe yaptı.
  • 2006 – Türkiye Gençlik Birliği kuruldu.
  • 2003 – Yazar Orhan Pamuk, “Benim Adım Kırmızı” adlı romanıyla IMPAC Dublin Edebiyat Ödülü’nü kazandı.
  • 2004 – ABD işgal güçleri, Irak’ın batısındaki Ramadi kentinde bir eve düzenlediği bombalı saldırıda 45 kişiyi öldürdü.
  • 2011 – Kütahya Simav’da 5.9 şiddetin de deprem oldu. 3 kişi hayatını kaybetti, 120 kişi yaralandı.

Doğumlar

  • 1584 – Miyamoto Musaşi, Japon kılıç üstadı (ö. 1645)
  • 1762 – Johann Gottlieb Fichte, Alman filozof (ö. 1814)
  • 1881 – Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ nin kurucusu (ö. 1938)
  • 1890 – Ho Şi Mingh, Vietnam bağımsızlık hareketinin lideri (ö. 1969)
  • 1910 – Burhan Arpad, Türk gazeteci yazar (ö. 1994)
  • 1914 – Max Perutz, Avusturyalı-İngiliz moleküler biyolog (ö. 2002)
  • 1925 – Malcolm X, ABD’li siyahi lider (ö. 1965)
  • 1925 – Pol Pot, Kamboçyalı komünist lider (ö. 1998)
  • 1947 – David Helfgott, Avustralyalı piyanist
  • 1954 – Nükhet Duru, Pop Şarkıcısı
  • 1966 – Polly Walker, İngiliz oyuncu
  • 1972 – Özcan Deniz, Türk şarkıcı, besteci, oyuncu ve yönetmen.
  • 1975 – Jonas Renkse, Katatonia Grubu’nda Solist
  • 1976 – Kevin Garnett, ABD’li basketbolcu
  • 1977 – Natalia Oreiro, Arjantinli şarkıcı ve oyuncu
  • 1979 – Andrea Pirlo, İtalyan futbolcu
  • 1983 – Yağmur Atacan, Türk oyuncu

Ölümler

  • 1536 – Anne Boleyn , VIII. Henry’nin 2. karısı (d. 1501)
  • 1795 – James Boswell, Dr. Samuel Johnson’ın (“Sözlük Johnson”) biyografi yazarı
  • 1895 – Jose Julian Marti, Kübalı şair (d. 1853)
  • 1898 – William Ewart Gladstone, İngiliz politikacı, Birleşik Krallık Başbakanı (d. 1809)
  • 1927 – Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Türk yazar ve diplomat (d. 1870)
  • 1935 – T. E. Lawrence (Arabistanlı Lawrence), İngiliz arkeolog, asker, casus ve yazar (d. 1888)
  • 1939 – Ahmet Ağaoğlu, Türk siyaset adamı, hukukçu, yazar, gazeteci (d. 1869)
  • 1945 – Philipp Bouhler, Alman Nazi lideri (d. 1889)
  • 1958 – Ronald Colman, İngiliz aktör (d. 1891)
  • 1986 – Behçet Uz, Türk doktor (d. 1893)
  • 1994 – Jacqueline Kennedy Onassis, 35. ABD Başkanı John F. Kennedy’nin dul eşi (d. 1929)
  • 2002 – Leyla Yeniay Köseoğlu, Anavatan Partisi kurucu üyesi ve eski milletvekili (d. 1926)
  • 2013 – Hiroshi Yamauchi, Japon iş adamı (d. 1927)

Tatiller ve Özel Günler

  • 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı
  • 19 Mayıs Cebel Günü (Bulgaristan)
  • Rum Kırımı Anma Günü (Yunanistan)
  • Fırtına : Kokulya Fırtınası (2 Gün)
/tarafından

Tarihte Bugün Ne Oldu 27 Nisan

tarihte-bugun-ne-oldu427 Nisan, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 117. (artık yıllarda 118.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 248 gün vardır.

Olaylar

  • 1640 – Seyahatnâme (Evliya Çelebi)seyahat programı Bursa-İstanbul-İzmit ile başladı.[1]
  • 1749 – Handel’in Ateş Oyunları Müziği ilk kez Londra Green Park’ta seslendirildi.
  • 1810 – Beethoven, ünlü eseri Für Elise’yi besteledi.
  • 1865 – Sultana isimli ve 2,300 yolcu taşıyan buharlı gemi Mississippi Nehrinde infilak ederek battı: 1.700 kişi öldü.
  • 1908 – 1908 Yaz Olimpiyatları Londra’da başladı.
  • 1909 – II. Abdülhamid tahttan indirildi; yerine V. Mehmed tahta geçti.
  • 1927 – Türkiye’de ilk radyo yayını başladı. Türk Telsiz Telefon A.Ş. adıyla çalışmalarına başlayan özel kuruluş, yayınlarını 1938’de devlet radyosu kurulana kadar sürdürdü.
  • 1937 – Adolf Hitler’in İspanya’da ayaklanan Falanjist güçlerin lideri Francisco Franco’ya gönderdiği uçaklar, Guernica’yı bombaladı.
  • 1938 – Türkiye ile Yunanistan arasında dostluk antlaşması imzalandı.
  • 1940 – Köy Enstitüleri’nin kuruluşuna ilişkin kanun kabul edildi. Köylünün eğitilmesini, kalkınmasını ve toprağa bağlanmasını amaçlayan Köy Enstitüleri, 1946’dan sonra klasik öğretmen okullarına dönüştürüldü.
  • 1941 – II. Dünya Savaşı: Alman birlikleri Atina’ya girdi.
  • 1960 – Togo, Fransa’dan bağımsızlığını kazandı.
  • 1961 – Sierra Leone, İngiltere’den bağımsızlığını kazandı.
  • 1965 – ABD’nin Vietnam Savaşı’na giderek artan şekilde katılması Fransa’da Paris sokaklarında protesto edildi.
  • 1978 – Afganistan Devlet Başkanı Muhammed Davut ve hükümeti, saatler süren sokak çatışmalarından sonra kanlı bir darbeyle iktidardan düşürüldü.
  • 1981 – Xerox PARC şirketi ilk bilgisayar faresini tanıttı.
  • 1988 – Cardiff’te yapılan Avrupa Halter Şampiyonası’nda ilk kez Türkiye adına uluslararası bir şampiyonaya katılan Naim Süleymanoğlu, bir dünya rekoru kırdı ve üç altın madalya kazandı.
  • 1993 – Ankara Devlet Tiyatrosu “kamyon tiyatrosu” uygulamasına başladı.
  • 1994 – Güney Afrika’da siyahi vatandaşların da oy verebildiği ilk demokratik seçimler yapıldı.
  • 2007 – Türk Silahlı Kuvvetleri basın açıklaması yaptı. (bkz. 27 Nisan Genelkurmay Başkanlığı Basın Açıklaması)
  • 2009 – İstanbul’da sabaha karşı 60 ev ve işyerine baskınlar düzenlendi. Baskınların düzenlendiği evlerden biri olan, Bostancı Emanet Sokak’ta bir apartman dairesinde saat 05.30’da çatışma çıktı. 6 saat süren silahlı çatışmada Devrimci Karargâh yöneticisi Orhan Yılmazkaya, çatışma sırasında başından vurulan Mazlum Şeker ve Polis Amiri Semih Balaban öldü. Çatışmada aynı zamanda 7 polis de yaralandı.
  • 2010 – Aygül Özkan Türk kökenli Almanya vatandaşı ilk bakan oldu.

Doğumlar

  • 1759 – Mary Wollstonecraft, İngiliz yazar (ö. 1797)
  • 1791 – Samuel Finley Breese Morse, ABD’li mucit (ö. 1872)
  • 1820 – Herbert Spencer, İngiliz felsefeci (ö. 1903)
  • 1822 – Ulysses S. Grant, ABD’nin 18. başkanı (ö. 1885)
  • 1857 – Theodor Kittelsen, Norveçli ressam (ö. 1914)
  • 1891 – Sergei Prokofiev, Rus besteci (ö. 1953)
  • 1902 – Fehmi Ege, tangolarıyla ünlü hafif müzik bestecisi, orkestra şefi (ö. 1978)
  • 1903 – Rikkat Kunt, Türk Tezhip sanatçısı (ö. 1986)
  • 1913 – Philip Hauge Abelson, Nobel Fizik Ödülü sahibi ABD’li fizikçi (ö. 2004)
  • 1932 – Anouk Aimee, Fransız sinema oyuncusu
  • 1936 – Theodoros Angelopoulos, Yunan film yönetmeni
  • 1941 – M. Fethullah Gülen, Türk emekli vaiz
  • 1951 – Hülya Darcan, Türk oyuncu
  • 1986 – Dinara Safina, ünlü Rus tenis oyuncusu
  • 1987 – William Moseley, İngiliz oyuncu

Ölümler

  • 1521 – Ferdinand Magellan, Portekizli kâşif ve denizci (d. 1480)
  • 1882 – Ralph Waldo Emerson, ABD’li yazar ve düşünür (d. 1803)
  • 1915 – Alexander Scriabin, Rus besteci (d. 1872)
  • 1937 – Antonio Gramsci, İtalyan düşünür, siyasetçi ve Marksist teorisyen (d. 1891)
  • 1938 – Edmund Husserl, Alman filozof (d. 1859)
  • 1969 – René Barrientos, Bolivya devlet başkanı (d. 1919)
  • 1977 – Güner Sümer, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1936)
  • 1979 – Celal Atik, Dünya ve Olimpiyat şampiyonu Türk güreşçi (d. 1918)
  • 1981 – Mübin Orhon, ressam
  • 1981 – Münir Nurettin Selçuk, Ses sanatçısı ve besteci (d. 1899)
  • 1997 – Arif Sami Toker, Türk bestekar (d. 1926)
  • 1998 – Carlos Castaneda, Peru doğumlu ABD’li yazar (d. 1925)
  • 1999 – Al Hirt, ABD’li trompetçi (d. 1922)
  • 2007 – Mstislav Rostropovich, Rus çellist ve orkestra yönetmeni (d. 1927)
  • 2011 – Arman Kırım, Türk İşletme İktisadı profesörü (d. 1954)

Tatiller ve Özel Günler

  • Finlandiya: Gaziler Günü
  • Sierra Leone: Cumhuriyet Günü
  • Güney Afrika: Özgürlük günü
  • Hollanda, Aruba, Curaçao, Saint Martin: Kraliçe Günü
/tarafından

Tarihte Bugün Ne Oldu 22 Nisan

tarihte-bugun-ne-oldu422 Nisan, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 112. (artık yıllarda 113.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 253 gün vardır.

Olaylar

  • 1370 – Fransa Kralı V. Charles’ın emriyle Bastille kalesinin yapımına başlandı
  • 1912 – SSCB Komünist Partisi’nin yayın organı Pravda gazetesinin ilk sayısı yayımlandı.
  • 1918 – Hakkari’nin düşman işgalinden kurtuluşu.
  • 1920 – İtilaf Devletleri, Osmanlı hükümetini Paris’te toplanacak barış konferansına davet etti.
  • 1924 – Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü kuruldu. Anadolu demiryollarının devletleştirilmesine ilişkin yasa benimsendi.
  • 1933 – Türkiye ile Osmanlı Düyunu Umumiye Hamilleri arasında imzalanan antlaşmayla Osmanlı borçlarının tasfiyesi sağlandı.
  • 1940 – Siirt’in güneyindeki Beşiri yakınlarındaki Raman Dağı’nda 1042 metre derinlikte petrol bulundu.
  • 1947 – Türkiye’ye yabancı sermaye girişine izin veren yasa kabul edildi.
  • 1962 – Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Hakimler Kurulu’nun kurulmasına karar verildi.
  • 1970 – Dünya Günü ilk kez kutlandı.
  • 1975 – Barbara Walters, American Broadcasting Corporation adlı yayın kuruluşu ile beş yıllığına 5 milyon dolarlık anlaşma imzalayarak en yüksek ücreti alan televizyon haber sunucusu oldu.
  • 1983 – Batı Almanya dergisi Der Stern, Hitler’in Günlükleri‘ni gün ışığına çıkardığını ileri sürdü ve bazı bölümlerini yayımladı. Sonradan bu günlüklerin sahte olduğu ortaya çıktı.
  • 1987 – Dil Derneği kuruldu.
  • 1992 – Meksika’nın ikinci büyük şehri Guadalajara’da, kanalizasyon sistemine karışan benzinin patlaması sonucu 206 kişi öldü, 500 kişi yaralandı, 15.000 kişi evsiz kaldı.
  • 2004 – Kuzey Kore’de iki tren çarpıştı: 150 kişi öldü.

Doğumlar

  • 1724 – Immanuel Kant, Alman filozof (ö. 1804)
  • 1799 – Jean Louis Marie Poiseuille, Fransız doktor (ö. 1869)
  • 1870 – Vladimir İlyiç Lenin, Sovyetler Birliği kurucusu (ö. 1924)
  • 1904 – Robert Oppenheimer, ABD’li fizikçi (ö. 1967)
  • 1916 – Yehudi Menuhin, keman virtüözü (ö. 1999)
  • 1937 – Jack Nicholson, ABD’li sinema oyuncusu
  • 1959 – Musa Uzunlar, Türk aktör
  • 1965 – Fikret Kuşkan, Türk oyuncu
  • 1966 – Jeffrey Dean Morgan, ABD’li aktör
  • 1982 – Kaká, Brezilyalı futbolcu
  • 1984 – Amelle Berrabah, İngiliz şarkıcı ve söz yazarı
  • 1987 – David Luiz, Brezilyalı futbolcu

Ölümler

  • 455 – Petronius Maximus, Roma İmparatoru (d. 396)
  • 1892 – Edouard Lalo, Fransız besteci (d. 1823)
  • 1930 – John Peter Russell, Avustralyalı ressam (d. 1858)
  • 1945 – Käthe Kollwitz, Alman ressam
  • 1969 – Christina Montt, Şilili oyuncu (d. 1895)
  • 1977 – Atıf Kaptan, Türk sinema oyuncusu (d. 1908)
  • 1984 – Ansel Adams, ABD’li fotoğrafçı (d. 1902)
  • 1990 – Albert Salmi, ABD’li aktör (d. 1928)
  • 1991 – Feriha Tevfik, Türkiye’nin ilk güzellik kraliçesi (d. 1910)
  • 1994 – Berin Menderes, eski Başbakanlardan Adnan Menderes’in eşi (d. 1905)
  • 1994 – Richard Nixon, ABD başkanı (d. 1913)
  • 2002 – Linda Lovelace, ABD’li porno film oyuncusu (d. 1949)
  • 2006 – Alida Valli, İtalyan aktris (d. 1921)

Tatiller ve Özel Günler

  • Dünya Günü
/tarafından

Tarihte Bugün Ne Oldu 9 Nisan

9 Nisan, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 99. (artık yıllarda 100.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 266 gün vardır.

tarihte-bugun-ne-oldu

Olaylar

  • 1770 – Mora zaferi.
  • 1860 – Dünyada ilk kez bir ses kayıt altına alınabildi
  • 1928 – TBMM , Anayasa’nın ikinci maddesini değiştirdi ve laiklik yürürlüğe girdi. Söz konusu maddeden, “Türkiye Devleti’nin diniİslam’dır” bölümü çıkarıldı.
  • 1932 – İlk kadın hakim Mürüvvet hanım, Adana’da göreve başladı.
  • 1936 – İstanbul Telefon Şirketi devletçe satın alındı.
  • 1945 – Türkiye’de yerli ampul üretimi başladı.
  • 1952 – Şehir Tiyatroları Müdürlüğüne, Orhan Hançerlioğlu getirildi. Hançerlioğlu daha önce İstanbul Emniyet Üçüncü Şube Müdürü’ydü.
  • 1957 – Süveyş Kanalı batıklardan temizlenerek yeniden gemi trafiğine açıldı.
  • 1953 – İlk üç boyutlu film olan Mumyalar Müzesi (House of Wax) Warner Brothers şirketi tarafından gösterime sunuldu.
  • 1958 – CHP’nin yayın organı Ulus gazetesi üçüncü kez kapatıldı. Kapatmaya, Ankara Milletvekili Bülent Ecevit’in bir yazısı yol açtı.
  • 1969 – İngiltere’de imal edilen ilk Concorde uçağı ilk uçuşunu gerçekleştirdi.
  • 1979 – Türkiye’de ilk kez bir hastanın kulağına kıkırdak nakli yapıldı.
  • 1982 – Anıtkabir Müdürlüğü, Genelkurmay Başkanlığına bağlı Anıtkabir Komutanlığına bağlandı.
  • 1985 – Kapatılan Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş 4,5 yıl tutuklu kaldıktan sonra tahliye edildi.
  • 1991 – Gürcistan’da yapılan halk oylamasıyla Sovyetler Birliği’nden bağımsızlık kararı alındı.
  • 1991 – Paskalya için İstanbul’a gelen Yunan turistleri taşıyan otobüs, akli dengesi bozuk bir şahıs tarafından Vezneciler Hamidiye Oteli önünde kundaklandı. Olayda 5’i çocuk 33 kişi yanarak can verdi.
  • 2003 – Irak’ın ABD önderliğindeki koalisyon güçleri tarafından işgalinin başlamasından birkaç hafta sonra Bağdat düştü.

Doğumlar

  • 1336 – Timur, Türk komutan ve Büyük Timur İmparatorluğu’nun kurucusu (ö. 1405)
  • 1821 – Charles Baudelaire, Fransız şair (ö. 1867)
  • 1830 – Eadweard Muybridge, İngiliz asıllı fotoğrafçı (ö. 1904)
  • 1898 – Paul Robeson, ABD’li ses sanatçısı (ö. 1976)
  • 1926 – Hugh Hefner, ABD’li işadamı
  • 1933 – Jean Paul Belmondo, Fransız sinema oyuncusu.
  • 1954 – Dennis Quaid, ABD’li oyuncu
  • 1955 – Joolz Denby, İngiliz şair, yazar
  • 1963 – Dean Norris, ABD’li oyuncu
  • 1966 – Cynthia Nixon, ABD’li oyuncu
  • 1969 – Linda Kisabaka, Alman atlet
  • 1974 – Jenna Jameson, ABD’li oyuncu
  • 1977 – Gerard Way, My Chemical Romance vokalisti
  • 1978 – Naman Keïta, Fransız atlet
  • 1978 – Cameron Cartio, İran asıllı İsveçli vokalist
  • 1979 – Katsuni, Fransız porno oyuncusu.
  • 1980 – Luciano Galletti, Arjantinli futbolcu
  • 1986 – Leighton Meester, ABD’li oyuncu
  • 1987 – Jesse McCartney, ABD’li şarkıcı,aktör
  • 1990 – Kristen Stewart, ABD’li oyuncu
  • 1998 – Elle Fanning, ABD’li oyuncu

Ölümler

  • 491 – Zeno, Doğu Roma İmparatoru (d. 425)
  • 1492 – Lorenzo de’ Medici, İtalyan devlet adamı, Floransa kentinin hükümdarı (d. 1449)
  • 1553 – François Rabelais, Fransız yazar (d. 1494)
  • 1626 – Sir Francis Bacon, İngiliz devlet adamı ve filozof (d. 1561)
  • 1945 – Dietrich Bonhoeffer, Nazizm karşıtı Alman teolog (d. 1906)
  • 1945 – Wilhelm Canaris, Alman amiral, Nazi Almanyası’nda Abwehr başkanı (d. 1887)
  • 1945 – Georg Elser, Hitler’e karşı başarısız süikast girişiminde bulunan Alman marangoz (d. 1903)
  • 1945 – Hans Oster, Nazi Almanyası’nda Wehrmacht generali (d. 1887)
  • 1950 – Cemil Cem, Türk karikatürcü (d. 1882)
  • 1961 – Ahmet Zogu, Arnavutluk kralı (d. 1895)
  • 1963 – Xul Solar, Arjantinli ressam ve heykeltraş (d. 1887)
  • 1982 – Turan Güneş, Türk siyasetçi (d. 1922)
  • 1985 – Şaziye Moral, Türk tiyatro oyuncusu (d. 1903)
  • 1988 – Şevket Rado, Türk şair, gazeteci ve yazar (d. 1913)
  • 1993 – Kemal Ilıcak, Tercüman gazetesi sahibi (d. 1932)
  • 2012 – Meral Okay, Türk, senarist, oyuncu, söz yazarı.(d. 1959)

Tatiller ve Özel Günler

  • Fırtına : Üçdokuzların 3. sü
/tarafından

Tarihte Bugün Ne Oldu 8 Nisan

8 Nisan, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 98. (artık yıllarda 99.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 267 gün vardır.

tarihte-bugun-ne-oldu

Olaylar

  • 1513 – İspanyol Konkistador Juan Ponce de León, Florida’yı keşfetti ve bu bölgeyi İspanya toprağı olarak ilan etti.
  • 1730 – New York’ta ilk sinagog hizmete girdi.
  • 1820 – Milo Venüsü heykeli bir Ege adası olan Melos’ta bulundu.
  • 1830 – Avrupa ülkeleri, Osmanlı İmparatorluğu’ndan, bağımsız Yunan devletini onaylamasını istedi.
  • 1869 – 2. Darü’l-Fünun binasının inşası tamamlandı ve Darü’l-Fünun -i Osmani kuruldu.
  • 1899 – Martha Place, elektrikli sandalye ile idam edilen ilk kadın oldu.
  • 1918 – I. Dünya Savaşı: Sinema oyuncuları Douglas Fairbanks ve Charlie Chaplin, New York sokaklarında savaş tahvili sattılar.
  • 1920 – Salih Paşa’nın (Salih Hulusi Kezrak) istifası ile kurulan Damat Ferit Paşa kabinesinin tanınmayacağı yolunda, Heyeti Temsiliyegenelgesi yayınlandı.
  • 1923 – Mustafa Kemal 9 Umde’yi açıkladı. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin seçim bildirisi niteliğindeki bu ilkelerin başında, ‘Egemenlik Ulusundur’ maddesi gelmekteydi.
  • 1924 – Şeriye mahkemelerini kaldıran yeni Mahkemeler Teşkilatı Kanunu TBMM’de kabul edildi. Kadıların yerini hakimler aldı.
  • 1933 – Almanya’da ari ırktan olmadığı düşünülen memurlar emekli edildi.
  • 1943 – Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Roosevelt, enflasyonu kontrol altında tutabilmek amacıyla tüm maaş ve ücretleri dondurduğunu ve işçilerin iş değiştirmesini yasakladığını açıkladı.
  • 1946 – Milletler Cemiyeti son oturumunu yaptı. Bundan sonra örgütün adı Birleşmiş Milletler olacaktır.
  • 1953 – Kenya bağımsızlık hareketinin önderi Jomo Kenyatta Mau Mau Ayaklanması gerekçe gösterilerek İngiliz sömürge yönetimince tutuklandı.
  • 1956 – Seyhan Barajı hizmete girdi.
  • 1960 – İstanbul’a on saat çamur yağdı.
  • 1968 – Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde öğrenciler rektörlük binasını işgal etti.
  • 1976 – Ankara’da çeşitli fakülte ve öğrenci yurtlarında çıkan olaylarda, aralarında Tabii Senatör Muzaffer Yurdakuler’in oğlu Hakan Yurdakuler’in de bulunduğu, Esari Oran ve Burhan Barın isimli 3 öğrenci öldürüldü, çok sayıda öğrenci yaralandı.
  • 1982 – Uluslararası Atatürk Barış Ödülü’nün Güney Afrikalı lider Nelson Mandela’ya verilmesi kararlaştırıldı. Mandela, Türkhükümetine yönelik insan hakları ihlali suçlamaları nedeniyle ödülü kabul etmedi.
  • 1993 – Fransa’da, Breton’da yapılan kazılarda ünlü çizgi roman kahramanı Asterisk’in yaşadığı köyün bulunduğu öne sürüldü.
  • 1994 – DenizTemiz Derneği (Turmepa) kuruldu.
  • 1999 – Hakkari Valisi Nihat Canpolat’a, Yüksekova ilçesinde bombalı saldırı düzenlendi. Canpolat saldırıdan küçük sıyrıklarla kurtuldu, şoförü öldü, yedi kişi yaralandı.

Doğumlar

  • MÖ 563 – Gautama Buddha, Budizmin kurucusu, Hindistanlı dini lider
  • 1859 – Edmund Husserl, Alman filozof (ö. 1938)
  • 1875 – I. Albert, Belçika kralı (ö. 1934)
  • 1909 – John Fante, ABD’li yazar (ö. 1983)
  • 1920 – Carmen McRae, ABD caz şarkıcısı / piyanist (ö. 1991)
  • 1929 – Jacques Brel, Belçikalı söz yazarı, şarkıcı ve müzisyen (ö. 1978)
  • 1938 – Kofi Annan, Ganalı Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, Nobel Barış Ödülü sahibi
  • 1950 – Grzegorz Lato, Polonyalı futbolcu
  • 1952 – Ahmet Piriştina, politikacı, İzmir Büyükşehir Belediyesi Eski Başkanı (ö. 2004)
  • 1966 – Robin Wright, ABD’li aktris.
  • 1966 – Armağan Çağlayan, yapımcı, İstanbul Kültür Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi öğretim üyesi
  • 1968 – Patricia Arquette, ABD’li oyuncu
  • 1973 – Emma Caulfield, ABD’li oyuncu
  • 1974 – Batuhan Mutlugil, müzisyen
  • 1975 – Funda Arar, Türk şarkıcı
  • 1979 – Alexi Laiho, solist, gitarist, söz yazarı (Children of Bodom)
  • 1983 – Natalia Doussopoulus, Yunan şarkıcı ve dizi oyuncusu

Ölümler

  • 217 – Caracalla, Roma İmparatoru (d. 186)
  • 1735 – Francis II Rákóczi, Macar bağımsızlık hareketinin önderi (d. 1676)
  • 1848 – Gaetano Donizetti, İtalyan besteci (d. 1797)
  • 1919 – Loránd Eötvös, Macar fizikçi (d. 1848)
  • 1959 – Şefik Hüsnü, Türk tıp doktoru ve siyasetçi. (d. 1887)
  • 1973 – Pablo Picasso, İspanyol ressam, kübizmin öncüsü (d. 1881)
  • 1976 – Hakan Yurdakuler, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencisi (öldürüldü)
  • 1981 – Omar Bradley, ABD ordusu generali (d. 1893)
  • 1985 – Vedat Nedim Tör, Kadro dergisinin kurucularından, yazar (d. 1897)
  • 1996 – Ben Johnson, ABD’li aktör (d. 1918)
  • 2000 – Claire Trevor, ABD’li aktris (d. 1910)
  • 2002 – Savaş Yurttaş, tiyatro sanatçısı (d. 1944)
  • 2004 – Doğan Baran, eski sağlık bakanı (d. 1929)
  • 2013 – Margaret Thatcher ,eski İngiltere başbakanı (d. 1925)

Tatiller ve Özel Günler

  • Dünya Romanlar Günü
  • Kırlangıç Fırtınası (Fırtına)
/tarafından

Biraz da Felsefe: Etik. Etik Nedir | İonna Kuçuradi

Yine bir makale bu kez biraz felsefe olsun dedik hem günümüzde pekte revaçta olmayan bir söz hakkında “ETİK”. Elbette yazıdan sonra ünlü filozof İoanna Kuçuradi’nin kim olduğunu okuyabilirsiniz.

etik ve karar

Etik; insanın bütün hareket ve faaliyetlerinin temelini yani onun konuşmalarında, birşeyi savunmasında veya reddetmesinde, beğenmesinde veya beğenmemesinde, saygı duyup duymamasındaki temeli inceler. (T.Mengüşoğlu)

 

Varlık prensiplerini bağımsız olarak ele alan ve bu alanı belirleyen, varlık karakterini inceleyen bilme etkinliğine ‘etik’ denir.

Etik, eylemlerimizin temelinde ne var ise onu betimler. Etik, ‘nasıl davranmalıyım, hangi ilkelere göre hareket etmeliyim?’ sorunuyla ilgilenmez. Bu etiğin, metafiziğini (ahlak metafiziği) yapmaktır.

Antropolojik etik; olan bitene bakılarak yapılan etiktir.

Normatif / deontolojik etik; bütün insanlar için geçerli evrensel kurallar koymak. Olmayan bir şeye bakılarak yapılan metafizik bir etik. Kişinin kendi değer yargılarıyla herkes için geçerli evrensel moraller koymaya çalışması. (Moralin değil, kuralların felsefesi yapılır.)

Etik; ahlaksal olanın özü ve temelini inceleyen bilgi dalı.

Metafizik etik; iyiyi ya da ne yapmamız gerektiğini araştıran disiplin.

Bedia Akarsu’ya göre Kant’a kadar olan etik, ‘eudomonist’ (mutlulukçu) etiktir.

KYRENE OKULU – ARİSTİPPOS :

Sadece haz koşulsuz iyidir. İnsanın tüm ereği hazdır. Hazzı sağlayan iyidir. Yaşanan andaki haz önemli. Yaşadığı andan haz alan kişi bilgedir. İyi, olabildiğince şiddetli olan hazdır. Acıdan kaçmalı. Bilge kişi hiçbir eğlenceyi kaçırmaz. Yaptıklarının da bilincindedir. (Hayata karşı bir ‘yaşama ilkesi’ sunuyor)

KYNİKLER – ANTİSTENES :

Mutluluk nedir? Ya da yaşamın ereği olan mutluluğa nasıl erişilir?

Ahlaksal amaçlara hizmet etmeyen her bilgi boştur. Mutlu olmak için, erdem dışında her şeyi hor görmeli. Hazzın kölesi olmamak için hazdan kaçmalı.

Kimseden korkmayan, kaygılanmayan acı duymadan katlanabilen alın yazısına karşı çıkıyor. Erdemden başka iyi, erdemsizlikten başka kötü yoktur. Doğaya uygun yaşama, gereksinme duymadan ya da en basit ihtiyaçlarla yaşamak. (Bu da hayata karşı ‘yaşama ilkesi’ sunuyor)

STOA OKULU :

Hazcılık ortadan kalkıyor. Haz, gerçek mutluluğu vermez. Gerçek mutluluk, duygulara hakim olmaktır.

M.A.AERELİUS:

Evren tek bir varlığa, tek bir ruha ve öze sahiptir. O halde doğaya uygun yaşamalı. Aklınla hareket edersen dış dünyaya uyarsın. Yaşama olanağı olan yerde, iyi yaşama olanağı da vardır. Yaşamına her zaman düzenli bir akış verebilirsin. Seni küçük düşürenleri, kötülük edenleri bile sev. Öfkelenme her şey evrensel doğaya uygundur. Hiçbir insanın başına insani olmayan birşey gelmez. Hasta olabilir ama tehlikede olmayabilir, kuruntulara kapılma.

EPİKTETOS :

Tanrıya inanır, ona göre hayat bir şölendir. Buna göre hareket edersen tanrıların sofrasına bile davet edilirsin. Arzularına kendini kaptırma. Ona göre stoisyen hastayken, tehlikedeyken, ölüm anındayken de mutludur. Tanrı böyle uygun görmüş, o halde böyle mutlu olmaya bak.

EPİKÜROS :

‘Biz varken ölüm yok, ölüm varken de biz yokuz öyleyse ölümden niye korkmalı’.

Haz, doğuştan bizimle gelen en büyük iyiliktir. Her haz iyidir ama erişilmeye değmez. Bize düşen iyi ve kötüyü hakkıyla ayırmaktır. Haz hayatın en üstün amacıdır.

‘Bizim için haz, beden alanında hiçbir acı çekmemek, ruh alanında da hiçbir huzursuzluk duymamaktır. Ciddi bir huzursuzluğa uğramazsan mutlu olursun’.

DEMOKRİTOS :

Akılla duyguları yenmek, hakim olmak. Özgür olmak da budur. Elden geldiğince acıdan uzak haz içinde yaşamak. İnsanı mutlu yapan akıldır. Akıl sayesinde duygulara hakim olur. Böylece de haz ve acı aklın kontrolü altına girer.

SOFİSTLER :

Eylemlerde de her şeyin ölçüsü olarak insanı alıyorlar. Buna göre iyi öbürüne göre kötü olabilir. Değerler görelidir diyorlar. Amaçları, yararlı yuttaş yetiştirmek.

HERAKLEİTOS :

Logosu tanıyıp bilen kişi, kendi eylemine de ölçü olarak alacaktır. Bütünün düzenine bağlanmakla en üstün yaşama erişecektir. İnsanın amacı; akıl yasasıyla en yüksek mutluluğa ulaşmaktır.

SOKRATES :

‘Doğru yaşantı hangisidir?’ diye soruyor. Ona göre erdem; bilgidir. Bu bilgi, iyidir. Bu bilginin içeriğini bilen iyi, erdemli insandır. Çünkü o, yapılması gerekeni yapılmaması gerekenden ayırt edebilir. Doğru eylem, doğru bilginin sonucudur. Yanlış eylem ise bilgisizliğin. İnsan kendisiyle uyum içinde olursa mutlu olur.

Bilgili olmak (bilge kişi)  Erdemli olmak  Mutlu olmak

PLATON:

etik ve yalan

Ona göre insan ruhunun üç yanı vardır :

1-Arzulayan yan,
2-İsteyen / irade yanı, erdemi; ‘yiğtlik’, sınıfı; ‘koruyucular’.
3-Akıl / bilen yanı, erdemi; ‘bilgelik’, sınıfı; ‘yöneticiler’.

Adalet; tüm erdemlerin düzenleyicisi. Ruhun her bölümünün kendine uygun ödevi yerine getirmesi. Erdemlerin en yükseği, bütün erdemleri içinde topluyor. Bu erdemi gerçekleştiren insan, en yetkin insan.

Bilgelik; aklın erdemi, doğruyu yanlıştan ayırt etme.

Yiğitlik; korkulacak ve korkulmayacak olandan, haz ve acıdan ortaya çıkıyor.

Ölçülülük; kendine egemen olma.

Tek tek kişiler için de devlet için de bu erdemler sözkonusu. Devletin amacı da mutluluğu sağlamak. Bunun için de adil olup, görevini yerine getirmesi gerekiyor.

ARİSTOTELES :

Etiği üçe ayırıyor:

1-Teoretik; kendi kendisi için araştırıyorlar.
2-Pratik; davranışlarımıza kurallar koymak için uğraşıyorlar.
3-Poetik; yararlı ya da güzel, iyi şeyleri yaratmak için araştıran bilim. En yüce pratik bilim. Toplumsal bir bilim. Etik, poetikanın içinde, onun bir bölümü. Poetika, ne yapmamız gerekeni öğretiyor. Etik, karakter incelemesi yapıyor; karakter bilimi.

Ona göre insan ruhu iki kısım:

1-Logossuz yan:

a)Bitkisel yan
b)Arzulayan yan (epithemition)

2-Logoslu yan ;(Dionetik düşünce  erdemleri) hakikatle ilgili.

a)İsteme (pratik yan); başka türlü olabilecek olanları bilmemizi sağlayan yan.          Zorunlu olmayanların hakikati.
Pronesis (mezotesi sağlayan); belirli durumda ne yapılması gerekeni buyuruyor.
Synesis (bunlar etik erdemler)
b)Teorik yan; başka türlü olamayacak olanları bilmemizi sağlayan. Zorunlu olanların hakikati. Bunun da iki niteliği:

Sophia

Episteme

Aristoteles’e göre, mutlak iyi yok. Her eylemde başka bir iyi olabilir. Bunun yanında varlık basamağının da en yüksek iyisi var. En yüksek iyinin mutluluk da olduğunu söylüyor.

Mutluluk; ruhun tam erdeme göre etkinliği.

Erdem ise ruhun akla göre etkinliği.

Aristoteles, erdemleri; etik erdemler ve dionetik erdemler diye ikiye ayırıyor.

Etik erdemler;  adalet, cesaret, ölçülülük, şan-şeref sevgisi, cömertlik, ağırbaşlılık…

Bu erdemler; arzulayan yanla, başka türlü olabilecekleri bilmemizi sağlayan yanın ilişkisinde ortaya çıkıyor. Bunlar, orta olan/ mezotestir. Bizde orta olmayı sağlayan bir yeti var; prhonesis.

Etik erdemler, istemenin değil, arzulamanın özellikleridir. İsteme amaçlarla ilgilidir ve bilgisel bir tarafı da vardır. Arzulayan yanın, bilgisel bir tarafı yok, amaç da olmayabilir. Ona göre bu erdemler, alışkanlıklar sonucu yapıla yapıla erdem oluyor. Pronesis yoksa, ortayı da bulamıyoruz.

Dionetik (düşünce) erdemleri; logoslu yanın bütününün özellikleri. Pronesis, sinesis, sophia, episteme birer dionetik düşünce erdemleridir.

Mutluluğun olması için, erdemin olması lazım ama sadece erdem değil başka şeylerin de olması lazım.

Aristoteles, kural koymuyor, olan bitene bakarak ontolojik açıklama yapıyor.

DESCARTES :

İyiye yönelmiş akıllıca bir isteme ile duygulanımları yenmek. Çünkü, duygularımızla değil irademizle hareket ettiğimizde mutlu oluruz. İnsanı mutluluğa götüren, erdemdir.

Mutluluğa varmanın üç yolu:

1-Hakikati açık olarak bilme.
2-Hakikati iyice istemek.
3-Elimizde olmayan şeylerle ilgili bütün isteklerden vazgeçmek.

Bilgiyi eylemlerimize klavuz yaptığımız vakit, mutlu oluruz. Kötü iradenin, duygulara körü körüne bağlanması insanı mutsuz yapar. İnsan, iradesini açık seçik hakikatlere bağlarsa erdemli ve dolayısıyla mutlu olur.

SPİNOZA :

Kendimizi koruma duygusu iyi, bunun dışındakiler kötüdür. İyi, insanın elde etmek istediği neyse odur. Kötü, insanın kaçındığı, yaklaşmak istemediği.

İyinin özelliği; haz vermek, kötünün ki ise, acı vermektir.

Erdemli olma, iyiden de üstün olma, güçlü, etkin olma. Erdemli olmayı sağlayan, ruhun etkin olması. Ruh, tam açık seçik düşünebiliyorsa etkindir. Hiçbir itilimlerin, arzuların etkisi altında kalmadığı için ruh etkin.

Özgürlük de açık seçik düşünebilmeye bağlı.

Spinoza bu doktrini, hayatın yönetilmesine yardımcı olsun diye koyuyor.

Etik kişi, doğru eylemde bulunan  kişidir.

Buna göre Spinoza bizim:

1-Tanrının iradesiyle hareket ettiğimizi,
2-Mutluluğumuzun neden ibaret olduğunu,
3-Erdemle tanrıya bağlılık. Tanrıya bağlanan hakiki hazza erer,
4-Şu ya da bu tercihi aynı zihniyetle beklemeyi, katlanmayı,
5-Bu doktrin kimseden nefret etmemeyi, hor görmemeyi, alay etmemeyi, hasetle bakmamayı öğrettiğinden sosyal hayata da yararlı oluyor. Aynı zamanda o bize her şeyden memnun olmayı, komşumuza yardım etmeyi, yanlış inançla davranmamayı öğretiyor.

Tutkular, sınırlı olduğu için kötü, düşünce ise tanrının bir uzantısı olduğu (sınırsız) için iyidir. Bu nedenle düşünerek hareket etmeli.

‘İyilik, bize faydalı olduğunu kesinlikle bildiğim bir şey. Kötülük ise tam tersi’.

İyi bilgisi; sevinç duygulanışı, kötü ise; keder duygulanışı verir. Gerçekten tanrının bilgisine götüren iyi, engel olan herşey ise kötü.

Erdemin ya da doğru hayat gidişinin ilk biricik ilkesi; bize faydalı olanın aranmasıdır. Ruh; duyguları, tutkuları yenebilir. Çünkü o sonsuz töz tanrının bir uzantısıdır.

LOCKE :

Değer yargılarına bakarak herkes için genel geçer değer yargıları olamaz diyor. Ahlak, haz ve acıya dayanmaktadır. Biz bir eyleme iyi ya da kötü dediğimizde daha önceki bilgilerimizden hareket ediyoruz. (Locke, etik değil moral yapıyor.)

HUME :

Locke gibi değer yargılarıyla uğraşıyor. Eylemin değerini, yararlı ya da zararlı olarak ölçüyor. Oysa biz birçok eyleme, eylem olanaklarına bakarak, bir eylemin, diğer eylemler arasındaki yerini bulmaya çalışıyoruz. Kısaca Hume da, etik değil, moral yapıyor.

KANT : 18. yy notlarına bak.

BENTHAM :

İnsan dahil bütün canlılar, hazza yönelir acıdan kaçar. Bentham da insan eylemlerini değerlendirirken, haz ve acıyı ölçü olarak alıyor.

J.S.MİLL :

Ahlak sorunlarının, toplum içinde bulunduğunu söylüyor. Ona göre, bütün insan eylemlerinin en son ereği; en üstün iyi. Hem nitelik hem de nicelik açısından elden geldiğince sevinç duymak, acı duymamak.

İOANNA KUÇURADİ :

Eylem:

1-Değerlendirme (Değer felsefesine bak)
2-İlgili yaşantı (Değer felsefesine bak)
3-Yapma / yapmama (tutum)

Yapmanın Ögeleri (Kişi perspektifinden):

1-İsteme veya amaç:

a) Kişinin tatmin bekleyen ihtiyacı. İsteme, isteneni ne belirliyorsa, o eylemin değeri ona göre olacaktır. Bunların yararlılığı ya da yararsızlığı sözkonusu yoksa değerliliği ya da değersizliği değil.

b) Ana amaçlar :

I- İnsanın değerinin bilgisinde temelini bulan anlamların belirlemesi olabilir. Bir kişinin etik kişi olmasını bunlar belirliyor. İstemeyi bunlar belirlediği zaman değerler; etik değerler oluyor.

Etik değerler, insan haklarının korunmasını sağlıyor. Bu değerleri koruyan da etik kişi. Benim istememi, insan haklarını kapsayan etik değerler belirliyorsa o; etik kişi, eylem de değerli eylem. Burada istemeyi belirleyen ilişki; zorunlu. İnsan hakları herkes için geçerli yani evrensel, bu nedenle zorunlu.

II- Anlamlı kılınmış şeylerin, ideallerin belirlemesi, kişice ya da

kişi grubunca yapılıyor. Vatan sevgisi, soy sevgisi, Turancılık, nikah altında ölme…anlamlı kılınan şeyler bunlar. Bunların eyleminin değerli olması sözkonusu değil. Sadece yapanın kendisi için anlamlı olduğundan, değer olmayana değer atfediliyor. Böylece de değerlerin değiştiğini söylüyorlar. Bunlar anlamlı kılınan şeyleri, insan hakları gibi ilkeler veya etik değerler olarak görüyorlar. Burada istemeyi belirleyen; rastlantısal.

2- Karar verme veya hedef :

a) Önemli olan karar verme değil, neye karar verdiği ve gerçekte ne yaptığıdır. İstenilen ile yapılan arasındaki ilişki rastlantısal. Burada karar vermeme sözkonusu ise bu komik bir çatışma. Bu çatışma kendi içinde birbirine denk, kişinin psikolojik doyumsuzlukları oluyor. Örneğin, hem çok susamış hem de çok acıkmış. Komik çatışma bu, önce hangisini yapacağına karar veremiyor.

Senin için değil kendim için istiyorum ve gerçekleştiriyorum, onun için rastlantısal.

b) Burada istenen ile gerçekleştirilen arasındaki ilişki, zorunlu. Buradaki çatışma ise; trajik çatışma.

Tamamen kozal şartların, rastlantısal düğümlenmesi neden oluyor. Kişinin kendi dışındaki kozal şartlar çözümlenmedikçe çatışma ortadan kalkmaz.

c) İstenen ile gerçekleştirilen arasındaki ilişki; rastlantısal. Buradaki çatışma ise, etik çatışma. (Buradaki etik olumsuz) Kişinin yetersiz değer bilgisinden dolayı değer olmayanı değer sanması, bu nedenle etik çatışma.

Kişinin kararını hedef haline getirdiği an çatışmalar sözkonusu. Bir değerlendirme yapmışsam ve ilgili yaşantımı bu değerlendirmem gerekli kılıyorsa yani etik yaşantı ile istememi insan değerinin bilgisinde temelini bulan anlamlar belirliyorsa buradaki ilişki zorunlu ve eylemde değerli eylem. Bunun dışındaki rastlantısal ve değersiz eylem.

Kişi değerlendirme yapıp, ilgili yaşantısı da ona göre ise ama istemesinin kişinin tatmin bekleyen bir ihtiyacı veya anlamlı kılınmış şeyler, idealler belirliyorsa onun ne yapacağını bilemeyiz. İşte bu rastlantısal, eylemi de değerli eylem değil.

3- Gerçekleştirme veya davranış :

a) Tek tek davranışları yapan için, yararlı veya zararlı değerlendirilmesinden çıkıyor. İndüksiyon ürünü gereklilik düşünceleri olarak bu davranış ilkeleri bir genellemedirler. Ama genel geçer değildirler.

b) Bunlar insanlar arası ilişkilerde eylemleri belirleme talepleri olarak karşımıza çıkıyor. Kaynağını insanın değerlendirilmesinde buluyor. Temelinde insanın değerliliği ilkesi var.

Örneğin; ‘insan öldürülmez’, gerçi ‘insan öldürülür’ diye bir ilke konulamaz ama bu ilkelerin, her tek durumda geçerli olması sözkonusu değil.

Bunlar, insanın değerini korursan, insanın değeri de artar diyorlar.

Davranış ilkeleri; kayıtsız şartsız değildir.

İsteme ilkeleri; kayıtsız şarsızdır.

İlkeler, tarihte bir kez konduktan sonra kaldırılamazlar. Bu ilkeler, kayıtsız şartsız değil, genel geçerdirler. Ör. ‘İnsan öldürülemez’ ilkesi genel geçerdir. Yine ilke de olsa değerlendirme sözkonusu.

c) Kendileri de ilke ama başka davranış ilkelerinden değer yargılarından çıkıyor.

Tanrıyı kabul ettiğimizde, iyi-kötü tanrıya göre anlam kazanıyor. Tanrı yoksa, iyi-kötü de yok her şey mübah. Buradaki iyi-kötü birer meta yargıdır.

İ. Kuçuradi etiğinin diğer etiklerden farkı:

1- İnsan ve kişi ayrımı yapması
2- İlişkide eyleme bakması.

Kant ve Aristoteles de eyleme bakıyor ama ilişkide eyleme değil.

Kuçuradi’ye göre doğru eylem:

1-Kişi ile ilgili olan doğru bir değerlendirmeye dayanması.
2-Yaşantıyı bir değerin ya da insanın değerine olan bir inancın belirlemesi.
3- Diğer kişi için isteneni bir anlamın belirlemesi.
4-Konmuş hedefin isteneni o şartlarda gerçekleştiren bir hedef olması.
5-Bu hedefin en azından insanın değerini korumaya yönelik ilkelere dayanarak gerçekleştirilmiş olması.

Bunlar varsa eyleme, ‘doğru eylem’ diyoruz. Böyle eylemde bulunana da ‘etik kişi’ diyoruz.

Kuçuradi’ye göre değerli eylemde bulumak için, her tek durumda değerlendirme yapmak zorundayız. Eğer değerlendirmemiz doğru ise, ilgili yaşantımız etik yaşantı ise ve eylemimiz de buna göreyse, eylem; değerli eylemdir.

Kant – Kuçuradi ayrımı:

Kant, eyleme değil, istemeye bakıyor. Eğer kişinin istemesi doğruysa eylemi de doğrudur. Kant sadece kişinin isteme ilkesinin değerli olup olmadığına bakıyor.

Kuçuradi ise yapmaya / eyleme, eylemin sonucuna bakıyor. Aristoteles de eyleme bakıyor, bu yüzden  yaptığına ‘etik’ diyoruz.

İoanna Kuçuradi Kimdir?

İoanna Kuçuradi

İoanna Kuçuradi (4 Ekim, 1936 – ) Türk filozof, Türkiye Felsefe Kurumu’nun başkanı.Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü’nün kuruluşundan sonra uzun bir süre başkanlığını yapan eğitimci. Daha sonra Yeditepe Üniversitesi, Maltepe Üniversitesi gibi başka kurumlarda da çalışmıştır. Şu anda hala Maltepe Üniversitesi’nde görev yapmaktadır. Özellikle insan hakları, insan felsefesi, etik gibi alanlara önem verip bu konularda çalışma yapmaktadır.

Biyografi

4 Ekim 1936’da, İstanbul’da, bir Rum ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1954’te Zapyon Kız Lisesini, 1959’da İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. 1965’te doktora derecesini aldı. 1965-1968 arasında Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde görev yaptı. 1970’te doçent, 1978’de de profesör oldu. Boston’da yapılan bir toplantı sonucu Dünya Felsefe Federasyonları Başkanlığı’na seçildi. Bu göreve seçilen ilk Türk ve ilk kadındır. 2001 yılında Dünya Felsefe Kongresi’nin Türkiye’de yapılmasını sağladı.

1969’da Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü’nü kurdu ve 2003 yılında emekli oluncaya dek bölümün başkanlığını yaptı. 1997’den beri aynı üniversitenin İnsan Hakları ve Felsefesi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin müdürü ve bu merkezin bünyesinde kurulan UNESCOkürsüsünün sahibidir. Ayrıca Koç Üniversitesi Mütevelli Heyeti üyesidir.

Eserleri

  • Perdenin Arkası -Şiirler- (1962)
  • Max Scheler ve Nietzsche’de Trajik (1965)
  • Nietzsche ve İnsan (1966)
  • Schopenhauer ve İnsan (1967)
  • Liselerimizde Felsefe Öğretimi (1969)
  • İnsan ve Değerleri: Değer Problemi (1971)
  • Etik (1977)
  • Sanata Felsefeyle Bakmak (1980)
  • Çağın Olayları Arasında(1980)
  • Uludağ Konuşmaları – Özgürlük, Ahlâk, Kültür Kavramları(1988)
  • Yüzyılımızda İnsan Felsefesi – Takiyettin Mengüşoğlu’nun Anısına (1997)Çevirileri 
  • Pratik Aklın Eleştirisi (Kant’tan, 1980)
  • Ahlâk Metafizjğinin Temellendirilmesi (Kant’tan, 1981)
  • Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena (Kant’ tan, 1983)Üye olduğu kuruluşlar
  • Türkiye Felsefe Kurumu (1979’dan beri Başkan)
  • Klasikçağ Araştırmaları Kurumu
  • Türk Sosyal Bilimler Derneği
  • Unesco Türkiye Millî Komisyonu, İnsan Bilimleri Komitesi (Mart 1997’ye kadar)
  • Alman Kültür Merkezi (Ankara)
  • Fédération Internationale des Sociétés de Philosophie (1983’ten beri Yönetim Kurulu Üyesi, 1988-1998 yıllarında Genel Sekreter, Ağustos 1998’den beri de Başkan)
  • Afro-Asian Philosophy Association (Asya için Başkan Yardımcısı)
  • Greek Philosophical Society (Ömür boyu üye)
  • Institut international de philosophie (Paris)
  • Humboldt Bursiyerleri Derneği
  • Birleşmiş Milletler Türk Derneği
  • Atatürkçü Düşünce Derneği
  • Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı
  • T.C. Başbakanlık İnsan Hakları Başmüşavirliği, İnsan Hakları Yüksek Danışma Kurulu (Kurulduğu Ekim 1994’ten, kaldırıldığı Mart 1996’ya kadar Başkan)
  • International Council for Philosophical Inquiry with Children
  • World Futures Studies Federation
  • International Academy of Humanism
  • Centre de Recherches Interdisciplinaires en Bioéthique (Onursal Komite Üyesi, Brüksel)
  • Türkiye İnsan Hakları Vakfı Etik Komitesi (Başkan)
  • İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesi (Başkan)

 

Kaynak : wikipedia.org ve muhtelif

/tarafından

Gazete kağıtlarından bahçeler

Japon sanatçı Teruya kullanılmış kağıt parçalarını ağaç ve çiçek figürlerine dönüştürdü.

Japon sanatçı Yuken Teruya’nın kağıt parçalarından yaptığı doğa figürleri ABD’nin New York kentinde sergilendi. Eski gazetelerden banknotlara, kese kağıtlarından mektup zarflarına, günlük hayattan arda kalan birçok kağıt parçası, 41 yaşındaki Teruya’nın ellerinde ağaç ve çiçek figürlerine dönüşüyor.

Teruya’nın New York’taki Josee Bienvenu Sanat Galerisi’nde “The Simple Truth” (Sade Hakikat) başlığıyla sergilenen eserleri, 11 Nisan’a kadar sanatseverlerin beğenisine sunulacak. Yuken Teruya, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kağıt parçalarını oyarak ürettiği ve “cut-out” ismini verdiği eserlerini 15 senedir yaptığını söyledi.

Bu tekniği geliştirirken klasik Yunan filozofu Aristoteles’in doğa felsefesinden ve 1999 yılından beri yaşadığı ABD’deki seri üretim kültüründen esinlendiğini belirten Teruya, çalışmalarında kullandığı malzemelerin her insanın günlük hayatta üzerinde çok düşünmeden kullanıp attığı kağıtlar olduğunu ifade etti.

İlginç resimleri mutlaka görmelisiniz.

Kaynak : Al Jazeera

/tarafından

Tarihte Bugün Ne Oldu 3 Nisan

tarihte-bugun-ne-oldu3 Nisan, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 93. (artık yıllarda 94.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 272 gün vardır.

Olaylar

  • 1559 – İtalya Savaşı’nı bitiren barış anlaşması imzalandı.
  • 1879 – Rus ordusu tarafından alınan Osmanlı toprağı Sofya, Bulgaristan’ın başkenti ilan edildi.
  • 1906 – Lumiere Kardeşler renkli fotoğrafı icat etti.
  • 1918 – Çaldıran ve Saray’ın düşman işgalinden kurtuluşu.
  • 1922 – Josef Stalin ilk Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri oldu.
  • 1930 – Türk kadınlarına belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanıyan yeni Belediyeler Kanunu kabul edildi.
  • 1937 – 1961’e kadar, Türkiye’nin tek demir-çelik üreticisi olarak kalan Karabük Demir Çelik Fabrikaları’nın temeli, Başbakan İsmet İnönü tarafından, Zonguldak’ın Karabük köyünde atıldı.
  • 1948 – ABD Başkanı Harry Truman, ekonomik yardımları içeren Marshall Planı’nı imzaladı.
  • 1951 – İstanbul bir kumarhanede yakalanan Büyük Doğu dergisinin sahibi Necip Fazıl Kısakürek 30 lira para cezasına çarptırıldı.
  • 1954 – Adana’da, THY’na ait bir uçak düştü, 25 kişi öldü. Kazada arkeolog, felsefeci ve siyaset adamı Remzi Oğuz Arık da 55 yaşında yaşamını yitirdi.
  • 1958 – 3 bin nükleer karşıtı protestocu Londra’dan Atom Silahları Araştırma Kuruluşu’na doğru yürüdü.
  • 1960 – Moskova’da Bolşoy Tiyatrosu’nda sahneye çıkan opera sanatçısı Leyla Gencer, Verdi’nin ‘La Traviata’ adlı yapıtında büyük başarı kazandı.
  • 1963 – 27 Mayıs, Hürriyet ve Anayasa Bayramı olarak ilan edildi.
  • 1986 – IBM ilk laptop bilgisayarlarını tanıttı.
  • 1992 – Ankara’nın Çankaya ilçesi kaymakamlığına vekil olarak atanan Azize Düşer, Türkiye’nin ilk kadın kaymakamı oldu.
  • 2007 – Fransa’da hızlı tren, deneme sürüşünde saatte 574,8 km hıza erişerek dünya rekoru kırdı.

Doğumlar

  • 1783 – Washington Irving, ABD’li yazar, denemeci, biyografi yazarı ve tarihçi (ö. 1859)
  • 1881 – Alcide De Gasperi, İtalya Cumhuriyeti İlk başbakanı, devlet adamı ve politikacı (ö. 1954)
  • 1894 – Neva Gerber, ABD’li Aktör (ö. 1974)
  • 1915 – İhsan Doğramacı, Iraklı Türkmen ilk YÖK başkanı, doktor ve akademisyen (ö. 2010)
  • 1921 – Darío Moreno, Yahudi asıllı Türk sözyazarı ve şarkıcı (ö. 1968)
  • 1922 – Doris Day, ABD’li Aktör ve yapımcı
  • 1924 – Marlon Brando, ABD’li Aktör (ö. 2004)
  • 1927 – Fethi Naci, Türk yazar ve eleştirmen (ö. 2008)
  • 1930 – Helmut Kohl, Almanya başbakanı
  • 1934 – Jane Goodall, İngiliz primatolog, etolog ve antropolog
  • 1935 – Ahmet Yüksel Özemre, ilk Türk atom mühendisi, akademisyen ve yazar (ö. 2008)
  • 1958 – Alec Baldwin, ABD’li Aktör
  • 1961 – Eddie Murphy, ABD’li Aktör ve komedyen
  • 1963 – Criss Oliva, ABD’li müzisyen (ö. 1993)
  • 1972 – Sandrine Testud, Fransız tenisçi
  • 1978 – Matthew Goode, İngiliz Aktör
  • 1978 – Tommy Haas, Alman tenisçi
  • 1982 – Fler, Alman şarkıcı
  • 1982 – Cobie Smulders, Kanadalı Aktris
  • 1984 – Maxi López, Arjantinli futbolcu
  • 1985 – Jari-Matti Latvala, Fin Dünya Ralli Şampiyonası pilotu
  • 1985 – Leona Lewis, İngiliz şarkıcı
  • 1986 – Amanda Bynes, ABD’li Aktris
  • 1992 – Yuliya Efimova, Rus yüzücü

Ölümler

  • 1882 – Jesse James, Amerikalı haydut, (d. 1847)
  • 1897 – Johannes Brahms, Alman besteci (d. 1833)
  • 1950 – Kurt Weill, Alman besteci (d. 1900)
  • 1954 – Remzi Oğuz Arık, Türk arkeolog, yazar ve siyaset adamı (d. 1899)
  • 1982 – Warren Oates, ABD’li aktör (d. 1928)
  • 1990 – Sarah Vaughan, ABD’li şarkıcı (d. 1924)
  • 1991 – Graham Greene, İngiliz yazar (d. 1904)
  • 2000 – Terence McKenna, ABD’li yazar ve filozof (d. 1946)
  • 2015 – Kayahan, Türk pop şarkıcısı, besteci ve söz yazarı (d. 1949)
/tarafından

Tarihte Bugün Ne Oldu 31 Mart

tarihte-bugun-ne-oldu30 Mart, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 89. (artık yıllarda 90.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 276 gün vardır.

Olaylar

  • 1814 – Napolyon Savaşları: Koalisyon güçleri Paris’e girdi.
  • 1842 – İlk kez bir ameliyatta anestezi uygulandı.
  • 1856 – Kırım Savaşı Paris Antlaşması (1856)’nin imzalanmasıyla bitti.
  • 1858 – Hymen Lipman silgili kurşunkalemin patentini aldı.
  • 1863 – Danimarka Prensi Wilhelm Georg Yunanistan Kralı oldu
  • 1867 – Alaska, ABD Dışişleri Bakanı William H. Seward tarafından Rusya İmparatorluğu’ndan 7.2 milyon dolara satın alındı. Kilometrekaresi 4.19 dolara gelen bu alışveriş üzerine medya bu olayı Seward’ın aptallığı olarak nitelendirdi.
  • 1945 – II. Dünya Savaşı: SSCB kuvvetleri Avusturya’nın Viyana şehrine girdi.
  • 1951 – ABD’de, Ethel ve Julius Rosenberg çifti, Sovyetler Birliği hesabına çalıştıkları ve ABD’nin nükleer sırlarını bu ülkeye sattıkları iddiasıyla idama mahkûm edildi. İdamlar,1953 haziranında infaz edildi.
  • 1951 – Remington Rand şirketi ilk ticari bilgisayar olan UNIVAC I’i ABD Nüfus Sayım Dairesi’ne teslim etti. UNIVAC I’i ENIAC’ı tasarlayan mühendisler geliştirmişti.
  • 1971 – Ezanın yeniden Türkçe okunması için Senato’ya yasa önerisi verildi, teklif kabul edilmedi.
  • 1972 – Mahir Çayan ile dokuz arkadaşı, Tokat’ın Niksar ilçesine bağlı Kızıldere köyünde saklandıkları evde öldürüldü. Üç İngiliz de aynı evde ölü bulundu. Olaydan sadeceErtuğrul Kürkçü sağ olarak kurtuldu.
  • 1981 – ABD Başkanı Ronald Reagan, Washington, DC’de bir suikast girişimi sonucu vurularak yaralandı.
  • 1998 – AB, Kıbrıs ile üyelik görüşmelerine başladı.
  • 2005 – Kabahatler Yasa Tasarısı, TBMM’de kabul edildi.
  • 2006 – Marcos Pontes uzaya çıkan ilk Brezilyalı astronot oldu.

Doğumlar

  • 1432 – Fatih Sultan Mehmet, Osmanlı Padişahı (ö. 1481)
  • 1746 – Francisco Goya, İspanyol ressam (ö. 1828)
  • 1844 – Paul Verlaine, Fransız şair (ö. 1896)
  • 1853 – Vincent van Gogh, Hollandalı ressam (ö. 1890)
  • 1880 – Sean O’Casey, İrlandalı yazar (ö. 1964)
  • 1911 – Ekrem Akurgal, Türk arkeolog (ö. 2002)
  • 1926 – Ingvar Kamprad, İsviçreli iş adamı
  • 1934 – Mahmut Atalay , bir dönem Dünya ve Olimpiyat şampiyonu Türk Milli güreşçi (ö. 2004)
  • 1934 – Hans Hollein, Avusturyalı bir mimar ve tasarımcı
  • 1937 – Warren Beatty, aktör
  • 1945 – Eric Clapton, İngiliz müzisyen
  • 1950 – Robbie Coltrane, İskoç oyuncu.
  • 1962 – MC Hammer, ABD’li şarkıcı
  • 1964 – Tracy Chapman, ABD’li şarkıcı
  • 1968 – Celine Dion, Kanadalı şarkıcı
  • 1979 – Norah Jones, ABD’li piyanist ve şarkıcı
  • 1979 – Simon Webbe, İngiliz şarkıcı
  • 1980 – Yalın, Türk şarkıcı
  • 1982 – Philippe Mexes, Fransız futbolcu
  • 1983 – Jérémie Aliadière, Fransız futbolcu
  • 1986 – Sergio Ramos, İspanyol futbolcu

Ölümler

  • 1486 – Thomas Bourchier, Canterbury başpiskoposu
  • 1526 – Konrad Mutian, Alman insancıl (d. 1471)
  • 1540 – Matthäus Lang von Wellenburg, Alman devlet adamı ve Salzburg başpiskoposu (d. 1469)
  • 1559 – Adam Ries, Alman matematikçi (d. 1492)
  • 1587 – Ralph Sadler, İngiliz devlet adamı (d. 1507)
  • 1662 – François le Métel de Boisrobert, Fransız şair (d. 1592)
  • 1707 – Sébastien Le Prestre de Vauban, Fransız mimar (d. 1633)
  • 1764 – Pietro Locatelli, İtalyan besteci (d. 1695)
  • 1925 – Rudolf Steiner, Avusturyalı filozof, eğitimci, bilim adamı, sanatçı ve yazar, antropozofitin kurucusu
  • 1949 – Friedrich Bergius, Alman kimyager ve Nobel Ödülü sahibi (d. 1884)
  • 1956 – Mithat Cemal Kuntay, Türk yazar (d. 1885)
  • 1957 – Arif Dino, Türk ressam ve şair (d. 1893)
  • 1968 – Bobby Driscoll, ABD’li sinema oyuncusu (d. 1937)
  • 1977 – Abdel Halim Hafez, Mısır’lı şarkıcı, aktör (d. 1929)
  • 1978 – Memduh Tağmaç, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 14. Genelkurmay Başkanı 1904
  • 1972 – Mahir Çayan, THKP-C önderlerinden (d. 1946)
  • 1986 – James Cagney, ABD’li aktör (d. 1899)
  • 2004 – Timi Yuro, ABD’li şarkıcı (d. 1940)
  • 2005 – Mitch Hedberg, ABD’li komedyen (d. 1968)

Tatiller ve Özel Günler

Fırtına : Üçdokuzların 2. si

/tarafından