19 Mayıs, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 139. (artık yıllarda 140.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 226 gün vardır.
Olaylar
- 639 – Chieh-she-shuai ve yandaşları Tang imparatoru Tai Tsung’un yaz sarayı Chiucheng Sarayını bastılar.
- 1881 – Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, bugün doğdu.
- 1884 – Ringling Kardeşler ABD Baraboo’da ilk sirklerini açtılar. 1919’da Barnum şirketiyle birleştiler.
- 1897 – Oscar Wilde, 1895’ten beri “ahlak dışı yaşam” suçlamasıyla kürek cezası çekmekte olduğu Reading Zindanı’ndan çıktı.
- 1910 – Halley kuyruklu yıldızı Dünya’ya yaklaştı.
- 1919 – Mustafa Kemal Paşa’nın 9. Ordu müfettişi olarak Anadolu’ya Samsun’dan ayak basması ve Milli Mücadele’yi başlatması.
- 1924 – Musul sorunuyla ilgili Türk-İngiliz heyetleri arasında, Haliç Konferansı diye adlandırılan görüşmeler başladı. 9 Haziran’a kadar sürecek görüşmelerden sonuç alınamayınca, konu Milletler Cemiyetinegötürüldü.
- 1934 – Bulgaristan’da faşistler darbeyle iktidarı ele geçirdi.
- 1935 – Frankfurt am Main – Darmstadt arasında ilk Autobahn açıldı.
- 1938 – Atatürk, son defa Gençlik ve Spor Bayramı gösterilerini izledi ve Hatay sorunu ile ilgili olarak -rahatsızlığına rağmen- Güney gezisine çıktı.
- 1940 – İstanbul’da Dolmabahçe Stadı’nın temeli atıldı.
- 1943 – Ankara’da Gençlik Parkı törenle açıldı.
- 1968 – Türkiye İşçi Partisi’nin Kayseri’deki toplantısına saldırıldı; konuşmacılar yaralandı, bayrak ve flamalar yırtıldı.
- 1975 – ABD Senatosu, Türkiye’ye silah ambargosunun kaldırılmasını kararlaştırdı.
- 1979 – 1 Mayıs günü sokağa çıktıkları için tutuklanan Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Behice Boran ve 330 partili serbest bırakıldı.
- 1981 – Atatürk’ün Selanik’te doğduğu ev yeniden düzenlenerek Devlet Bakanı İlhan Öztrak tarafından hizmete açıldı. Atatürk’ün AOÇ’deki evinin benzerinin temeli, Başbakan Bülend Ulusu tarafından atıldı.
- 1982 – Türkiye, Fransa’dan Yılmaz Güney’in iadesini istedi.
- 1989 – Kadın Kurultayı toplandı. İlk kez kapalı bir salonda yapılan kadın toplantısına yaklaşık 2 bin 500 kadın katıldı.
- 1990 – Polis Kadıköy’de bir eve baskın düzenledi. Çıkan çatışmada Hatice Dilek Aslan ve İsmail Oral öldü.
- 1991 – Hırvatistan’da referandum yapıldı. Halkın % 94’ü bağımsızlık için oy kullandı. Referanduma katılım oranı % 86 oldu.
- 1993 – Atatürkçü Düşünce Derneği resmen kuruldu.
- 2000 – Fiji’de, silahlı bir grup parlamento binasını basıp Başbakan Mahendra Chaudry ile 7 bakanı rehin alarak darbe yaptı.
- 2006 – Türkiye Gençlik Birliği kuruldu.
- 2003 – Yazar Orhan Pamuk, “Benim Adım Kırmızı” adlı romanıyla IMPAC Dublin Edebiyat Ödülü’nü kazandı.
- 2004 – ABD işgal güçleri, Irak’ın batısındaki Ramadi kentinde bir eve düzenlediği bombalı saldırıda 45 kişiyi öldürdü.
- 2011 – Kütahya Simav’da 5.9 şiddetin de deprem oldu. 3 kişi hayatını kaybetti, 120 kişi yaralandı.
Doğumlar
- 1584 – Miyamoto Musaşi, Japon kılıç üstadı (ö. 1645)
- 1762 – Johann Gottlieb Fichte, Alman filozof (ö. 1814)
- 1881 – Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ nin kurucusu (ö. 1938)
- 1890 – Ho Şi Mingh, Vietnam bağımsızlık hareketinin lideri (ö. 1969)
- 1910 – Burhan Arpad, Türk gazeteci yazar (ö. 1994)
- 1914 – Max Perutz, Avusturyalı-İngiliz moleküler biyolog (ö. 2002)
- 1925 – Malcolm X, ABD’li siyahi lider (ö. 1965)
- 1925 – Pol Pot, Kamboçyalı komünist lider (ö. 1998)
- 1947 – David Helfgott, Avustralyalı piyanist
- 1954 – Nükhet Duru, Pop Şarkıcısı
- 1966 – Polly Walker, İngiliz oyuncu
- 1972 – Özcan Deniz, Türk şarkıcı, besteci, oyuncu ve yönetmen.
- 1975 – Jonas Renkse, Katatonia Grubu’nda Solist
- 1976 – Kevin Garnett, ABD’li basketbolcu
- 1977 – Natalia Oreiro, Arjantinli şarkıcı ve oyuncu
- 1979 – Andrea Pirlo, İtalyan futbolcu
- 1983 – Yağmur Atacan, Türk oyuncu
Ölümler
- 1536 – Anne Boleyn , VIII. Henry’nin 2. karısı (d. 1501)
- 1795 – James Boswell, Dr. Samuel Johnson’ın (“Sözlük Johnson”) biyografi yazarı
- 1895 – Jose Julian Marti, Kübalı şair (d. 1853)
- 1898 – William Ewart Gladstone, İngiliz politikacı, Birleşik Krallık Başbakanı (d. 1809)
- 1927 – Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Türk yazar ve diplomat (d. 1870)
- 1935 – T. E. Lawrence (Arabistanlı Lawrence), İngiliz arkeolog, asker, casus ve yazar (d. 1888)
- 1939 – Ahmet Ağaoğlu, Türk siyaset adamı, hukukçu, yazar, gazeteci (d. 1869)
- 1945 – Philipp Bouhler, Alman Nazi lideri (d. 1889)
- 1958 – Ronald Colman, İngiliz aktör (d. 1891)
- 1986 – Behçet Uz, Türk doktor (d. 1893)
- 1994 – Jacqueline Kennedy Onassis, 35. ABD Başkanı John F. Kennedy’nin dul eşi (d. 1929)
- 2002 – Leyla Yeniay Köseoğlu, Anavatan Partisi kurucu üyesi ve eski milletvekili (d. 1926)
- 2013 – Hiroshi Yamauchi, Japon iş adamı (d. 1927)
Tatiller ve Özel Günler
- 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı
- 19 Mayıs Cebel Günü (Bulgaristan)
- Rum Kırımı Anma Günü (Yunanistan)
- Fırtına : Kokulya Fırtınası (2 Gün)
